Curriculum được dựng thế nào
Khu vực này chứa curriculum từng môn của Nemo12, không phải danh sách bài học, mà cách một môn được chia thành gói năng lực, module, và kiến thức.
Thứ được chọn làm xương sống của curriculum quyết định learner được mô tả bằng ngôn ngữ nào: "đạt yêu cầu lớp 8", hay "đang ở mức 6 của năng lực này".
- Tác phẩm, bài toán, thí nghiệm đều là ngữ liệu: chúng không thuộc một package nào, mà chạy qua nhiều package.
- Coverage phải kiểm được hai chiều: đủ năng lực, và đủ kiến thức bắt buộc của chương trình quốc gia.
- Curriculum trả lời học gì và theo thứ tự năng lực nào. Việc dạy node đó bằng cách nào là quyết định riêng, theo từng learner.
Ba tầng ghép lại
Nemo12 không lấy nguyên một hệ giáo dục nào. Mỗi môn được dựng bằng cách ghép ba tầng, mỗi tầng lấy đúng điểm mạnh của một hệ:
Competency backbone ← Building 21 xương sống: learner chứng minh được gì
Conceptual layer ← IB mỗi module gắn một khái niệm để suy nghĩ
Knowledge coverage ← Việt Nam mọi kiến thức bắt buộc đều được phủVì sao phải ghép chứ không chọn một:
- Lấy một mình Building 21 → learner giỏi năng lực nhưng có thể chưa từng đọc Truyện Kiều, chưa học hằng đẳng thức mà đề thi quốc gia yêu cầu.
- Lấy một mình chương trình Việt Nam → phủ đủ kiến thức, nhưng learner lệch nhịp bị đo bằng thước của khối lớp mình đang ngồi, không phải mức thật.
- Lấy một mình IB → cách nghĩ rất tốt, nhưng khó bảo đảm phủ đủ và phụ thuộc nặng vào tay nghề giáo viên.
Cấu trúc bắt buộc của một curriculum
Mọi môn trong khu vực này đều theo đúng một khung, với ràng buộc số lượng rõ ràng:
Môn học
└── Learning Package 3–6 gói một năng lực learner phải chứng minh được
└── Module 3–6 module một mảnh của năng lực đó, đo riêng được
└── Unit 3–6 unit cụm học được trong một lần ngồi
└── Key concept 1–2 khái niệm để suy nghĩ bằngVì sao có trần và sàn cho từng tầng:
- Dưới 3 → tầng đó không thật sự chia gì cả, chỉ là một cái tên trung gian.
- Trên 6 → vượt sức nhớ của người đọc; learner và phụ huynh không còn giữ được bức tranh tổng thể trong đầu.
Key concept giới hạn 1–2 mỗi unit là ràng buộc quan trọng nhất, và cũng dễ vi phạm nhất. Gắn năm khái niệm vào một unit nghĩa là chưa quyết được unit đó thật sự dạy cách nghĩ nào, và learner sẽ không mang được gì ra khỏi nó.
Khái niệm không tự nghĩ ra: chúng lấy từ bộ khái niệm chuẩn của IB cho từng môn.
Hai thứ nằm ngoài cây, và không được nhét vào
Knowledge Node → kiến thức cụ thể: ẩn dụ, hằng đẳng thức, ngôi kể, định lý Pythagoras
Ngữ liệu → văn bản, bài toán, thí nghiệm - thứ dùng để rèn và để đoMỗi Unit ánh xạ tới một nhóm Knowledge Node, nhưng node không phải một tầng của cây: cùng một node xuất hiện ở nhiều unit thuộc nhiều package khác nhau.
Ngữ liệu càng không thuộc về package nào. Lão Hạc chạy qua cả năm package của môn Văn; một bài toán mảnh vườn cũng vậy. Hỏi "tác phẩm này thuộc package nào" giống như hỏi quả bóng thuộc bài tập thể lực nào.
Hai loại coverage phải kiểm riêng
| Loại | Câu hỏi | Hỏng thì sao |
|---|---|---|
| Competency coverage | Mọi module đều được rèn và được đo chưa? | Learner có kiến thức nhưng không dùng được |
| Knowledge coverage | Mọi yêu cầu cần đạt của chương trình quốc gia đã ánh xạ tới ≥1 module chưa? | Learner giỏi thật nhưng trượt kỳ thi trong nước |
Hai chiều này độc lập nhau, và cả hai đều phải tra ngược được. Không có bảng đối chiếu đó thì "competency backbone" chỉ là cách đặt tên mới cho cùng một danh sách bài.
Curriculum từng môn
Mười hai môn đã dựng xong theo đúng phương pháp ba tầng ở trên. Hai môn cuối, IELTS và SAT, là hai môn duy nhất có đích là một con số, và cả hai đều dùng con số đó để nói cùng một điều: điểm tổng nén nhiều năng lực độc lập lại làm một, nên hai learner cùng điểm có thể cần hai lộ trình ngược nhau.
Với Vật lý và Hoá học có một điểm khác các môn trên: Nemo12 đã có sẵn một cây nội dung tổ chức theo chủ đề đang chạy trong hệ thống. Cây năng lực ở đây không thay thế cây đó, mà là trục thứ hai của cùng một môn, đúng như hai loại coverage nêu ở trên.
Curriculum không phải mục lục sách giáo khoa. Nó là câu trả lời cho: learner phải chứng minh được điều gì, và làm sao ta biết đã phủ đủ.