Audit #009 — Cạnh tiên quyết Tin học · Ngữ văn (Q-138, tiếp Audit #008)
Cùng phương pháp Audit #008 (parse docs/knowledge/<môn>.md, dựng đồ thị, dò unit không dính cạnh), chạy cho hai môn chủ dự án ưu tiên. Khác #008: lần này vá xong ngay trong phiên, nên bảng dưới ghi cả trước và sau.
1. Tin học
| Strand | Unit | Không dính cạnh (trước) | Sau |
|---|---|---|---|
| T1–T5 (cây năng lực, hiện) | 63 | 0 | 0 |
| LT · CTDL · TT · KT · MT (chủ đề, ẩn) | 179 | 0 | 0 |
| UD Ứng dụng và sản phẩm (chủ đề, ẩn) | 36 | 36 | 0 |
Phát hiện đáng giá nhất không phải lỗ UD mà là phần đã kín: Tin học là môn duy nhất (trong 3 môn đã audit) mà các strand chủ đề ẩn CÓ cạnh đầy đủ — 179 cạnh soạn tay từ SRC-435. Tức là tiền lệ nội bộ cho Q-140 đã tồn tại: cây chủ đề được đối xử như cây thật với đồ thị riêng, không phải view ánh xạ. UD trắng chỉ vì được thêm sau đợt SRC-435.
Vá: 36 unit UD nhận 51 cạnh soạn tay — tuần tự trong module (HTML → CSS → JavaScript → CSDL → dự án → công cụ nghề) cộng cạnh bắc cầu sang LT (Biến và hàm trong JavaScript ← Biến và gán giá trị, Định nghĩa hàm; Kiểm tra biểu mẫu ← Câu lệnh if else) và MT (HTML là gì ← Web hoạt động thế nào; Bảng và bản ghi ← Dữ liệu dạng CSV; Quản lý phiên bản ← Sao lưu dữ liệu). Kết quả: 248 → 299 cạnh, 263/278 unit có prerequisite; 15 unit còn lại là gốc thật (lớp 1–6, đầu chuỗi: Kể một việc theo từng bước, Lỗi là chuyện bình thường…).
2. Ngữ văn
| Strand | Unit | Không dính cạnh (trước) | Sau |
|---|---|---|---|
| V1–V5 (cây năng lực, hiện) | 149 | 8 | 1 (gốc thật + 1 ca trùng, xem dưới) |
| TV · DH · LV (chủ đề, ẩn) | 81 | 81 | 81 (giữ nguyên, chờ Q-140) |
Lỗ đúng chỗ dự đoán được: 7/8 unit hổng chính là các unit vừa thêm ở SRC-502 (nhóm Yếu tố truyện, kịch và thơ ×5, Trường từ vựng, Lắng nghe để người nói biết mình được nghe) — thêm unit mà không thêm cạnh là đúng kịch bản làm UD của Tin học trắng. Bài học ghi lại: thêm unit mới vào cây phải kèm cạnh tiên quyết ngay trong cùng đợt, nếu không Remediation Loop mù đúng ở unit mới nhất. Vá: 15 cạnh soạn tay (vd Nhạc tính của thơ ← Đọc đúng ngữ điệu + Ngắt nghỉ theo dấu câu; Kịch không phải truyện in ra giấy ← Bốn kiểu xung đột + Hàm ý sau lời nhân vật).
Cổng chặn SRC-420 bắt được 2 cạnh NGƯỢC LỚP có sẵn trong vietnamese-unit-prereqs.json (soạn trước khi cổng ra đời, chưa từng nạp lại từ đó): Nhiều cách hiểu cùng có căn cứ [8] ← Khi văn bản không đủ căn cứ [9] và Nối câu bằng từ nối [3] ← Từ nối và mạch lạc [5]. Cả hai đã đảo chiều kèm lý do viết lại. Kết quả: 156 → 171 cạnh, 137/149 unit có prerequisite; 12 unit còn lại là gốc lớp 1–3 hợp lệ.
Một ca trùng nội dung lộ ra khi dò: V1|Đọc thành tiếng có cả Đánh vần và ghép vần lẫn Ghép vần và đánh vần (cùng lớp 1, cùng module) — cùng họ với hai unit trùng mà SRC-502 đã ghi ở writing-for-a-reader.md. Không gộp trong phiên này (đổi cây là việc content, cần rà bằng chứng đã gắn); ghi vào đây để đợt dọn trùng làm một thể.
3. Trạng thái Q-138 sau ba môn
| Môn | Cây năng lực (hiện) | Cây chủ đề (ẩn) |
|---|---|---|
| Toán (#008) | ✅ 255 cạnh | ❌ SH·DS·HH trắng — chờ Q-140 |
| Tin học (#009) | ✅ 299 cạnh | ✅ đủ (tiền lệ cho Q-140) |
| Ngữ văn (#009) | ✅ 171 cạnh | ❌ TV·DH·LV trắng — chờ Q-140 |
| 8 môn còn lại | chưa audit | chưa audit |
Tin học nghiêng cán cân Q-140 về phương án soạn cạnh (a): hệ đã có một môn làm theo cách đó và chạy được; phương án ánh xạ (b) sẽ tạo ra hai cơ chế song song trong cùng một hệ.
4. Bổ sung cùng ngày — TV·DH·LV của Ngữ văn đã soạn xong cạnh (Q-140 ✍️ cho Ngữ văn)
Chủ dự án yêu cầu làm nốt phần còn lại của hai môn; Q-140 được ✍️ chốt theo tiền lệ Tin học: soạn cạnh thật cho cây chủ đề (riêng phần Ngữ văn — phần Toán SH·DS·HH chưa làm trong đợt này, xem open-questions). Kết quả: 73 unit TV·DH·LV nhận 124 cạnh soạn tay — chuỗi nội bộ trong từng module (vd Luận đề và luận điểm → Sắp xếp luận điểm → Phản biện ý kiến trái chiều; Nghị luận văn học → Phân tích tác phẩm thơ/Phân tích truyện ngắn) cộng cạnh bắc cầu về cây năng lực V (vd Đọc sâu và phân tích nhân vật ← Suy ra từ chi tiết; Nghị luận văn học ← Bảo vệ cách đọc bằng văn bản; Điệp ngữ trong thơ ← Nhạc tính của thơ — unit SRC-502 vừa nối tuần này đã thành prerequisite của vùng luyện thi). Tổng Ngữ văn: 171 → 295 cạnh, 210/230 unit có prerequisite, 113 cạnh xuyên Package.
Một quirk dữ liệu ghi lại: 8 unit TV·DH·LV là unit DÙNG CHUNG giữa hai module (vd Mở bài và kết bài đứng trong cả module Mở bài lẫn Dàn ý bài luận); seeder tra theo TÊN unit nên cạnh chỉ gắn vào một trong hai bản, bản kia hiện "chưa nối" khi dò theo khoá strand|module|unit. Không phải cạnh thiếu — là giới hạn của khoá tra trong seed-unit-prereqs.mjs với unit đa module. Chấp nhận được cho Remediation Loop v1 (nội dung unit là một); sửa seeder khi có ca hai bản cần cạnh khác nhau.