Tác phẩm nước ngoài, theo độ dài và độ khó tư duy
Thuộc Curriculum Tiếng Việt.
Độ dài và độ khó tư duy là hai trục độc lập. Hoàng tử bé chỉ 16 nghìn chữ mà chạm tới tầng triết lý; Pinocchio dài gấp đôi mà phần lớn dừng ở tầng nhân vật.
- Một tác phẩm đọc được ở nhiều tầng. Cùng cuốn sách, đọc năm lớp 4 và đọc lại năm lớp 11 cho hai kết quả khác nhau.
- Chọn sách theo tuổi thường sai. Chọn theo tầng tư duy learner đang ở thì đúng hơn.
- Sách mỏng không có nghĩa là sách dễ. Sách dày không có nghĩa là sách sâu.
Tám tầng đọc
Thang này đi từ việc hiểu chuyện gì xảy ra tới việc tranh luận về ý nghĩa của nó:
1 · Story Chuyện gì xảy ra? Ai làm gì, theo thứ tự nào.
2 · Character Nhân vật là người thế nào, vì sao họ hành động như vậy.
3 · Theme Cuốn sách này thật ra nói về điều gì.
4 · Symbolism Cái này đại diện cho cái gì khác.
5 · Perspective Ai đang kể, và họ giấu hoặc thiên vị chỗ nào.
6 · Argument Tác giả đang thuyết phục ta tin điều gì.
7 · Society Tác phẩm nói gì về xã hội đã sinh ra nó, và về xã hội ta.
8 · Philosophy Câu hỏi nền tảng: sống thế nào, biết thế nào, đúng sai là gì.Bốn tầng đầu chủ yếu nằm trong Package 2 · Comprehend và Package 3 · Interpret. Bốn tầng sau nằm ở Package 5 · Engage.
Một learner đọc được tới tầng nào quan trọng hơn việc em ấy đã đọc bao nhiêu cuốn.
Danh sách tác phẩm nước ngoài
Số chữ là con số gần đúng của nguyên bản tiếng Anh hoặc bản dịch tiếng Anh phổ biến; bản tiếng Việt thường dài hơn khoảng 10 tới 20%. Số trang thay đổi theo khổ sách nên chỉ để tham khảo.
Truyện ngắn, dưới 5 nghìn chữ
| Tác phẩm | Tác giả | Số chữ | Trang | Tầng đọc được | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|---|
| Cô bé bán diêm | H. C. Andersen | ~1.900 | ~8 | 1 → 4 | Ngắn nhất trong danh sách, mà tầng biểu tượng rất rõ |
| Chiếc lá cuối cùng | O. Henry | ~2.700 | ~10 | 1 → 4 | Kết bất ngờ được cài từ đầu, không phải trò lừa |
| Con quạ và bình nước và các truyện ngụ ngôn | Aesop, La Fontaine | ~200 mỗi truyện | ~1 | 1 → 3 | Tầng chủ đề hiện ngay, hợp lớp 2-4 |
| Đánh nhau với cối xay gió (trích Đôn Ki-hô-tê) | Cervantes | ~2.000 | ~8 | 1 → 5 | Trích đoạn; toàn bộ tiểu thuyết khoảng 390 nghìn chữ |
Truyện vừa, 15 tới 45 nghìn chữ
| Tác phẩm | Tác giả | Số chữ | Trang | Tầng đọc được | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|---|
| Số phận con người | M. Sholokhov | ~15.000 | ~50 | 1 → 7 | Ngắn mà chạm tầng xã hội |
| Hoàng tử bé | A. de Saint-Exupéry | ~16.500 | ~96 | 1 → 8 | Ngắn nhất mà chạm tầng triết lý, đọc lại được suốt đời |
| Alice ở xứ sở diệu kỳ | Lewis Carroll | ~26.500 | ~150 | 1 → 6 | Vô lý có chủ đích; tầng lô-gic và ngôn ngữ rất đặc biệt |
| Ông già và biển cả | E. Hemingway | ~27.000 | ~127 | 1 → 8 | Gần như không có sự kiện nào mà vẫn giữ được người đọc |
| Trại súc vật | George Orwell | ~29.900 | ~112 | 1 → 7 | Ngụ ngôn chính trị; tầng biểu tượng và xã hội là toàn bộ cuốn sách |
| Nhà giả kim | Paulo Coelho | ~39.000 | ~180 | 1 → 6 | Chủ đề và biểu tượng lộ thiên, hợp learner mới lên tầng 3-4 |
| Những cuộc phiêu lưu của Pinocchio | Carlo Collodi | ~40.000 | ~200 | 1 → 4 | Dài nhất nhóm này mà tầng tư duy thấp nhất |
Tiểu thuyết dài, trên 100 nghìn chữ
| Tác phẩm | Tác giả | Số chữ | Trang | Tầng đọc được | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|---|
| Không gia đình | Hector Malot | ~180.000 | ~500 | 1 → 5 | Dày, nhưng chủ yếu là tầng nhân vật và điểm nhìn |
| Những người khốn khổ (bản rút gọn) | Victor Hugo | ~200.000 | ~600 | 1 → 7 | Bản đầy đủ khoảng 545 nghìn chữ, hiếm khi dùng ở phổ thông |
| Đôn Ki-hô-tê (trọn bộ) | Cervantes | ~390.000 | ~1.000 | 1 → 8 | Ở phổ thông chỉ dùng trích đoạn |
Hai trục, và vì sao phải nhìn cả hai
Đặt hai cột cạnh nhau thì thấy ngay chúng không đi cùng nhau:
NGẮN mà SÂU Hoàng tử bé 16.500 chữ → tầng 8
Ông già và biển cả 27.000 chữ → tầng 8
Trại súc vật 29.900 chữ → tầng 7
DÀI mà NÔNG Pinocchio 40.000 chữ → tầng 4
Không gia đình 180.000 chữ → tầng 5Hệ quả rất thực tế cho phụ huynh: đếm số trang con đã đọc không nói lên điều gì về tư duy. Một learner đọc xong Pinocchio 200 trang có thể vẫn đang ở tầng 2, trong khi một learner đọc Hoàng tử bé 96 trang và tranh luận được về nó thì đã ở tầng 6 hoặc 7.
Đây là Làm nhiều bài ≠ học tốt áp vào việc đọc sách.
Cùng một cuốn, đọc ở ba tầng
Trại súc vật là ví dụ rõ nhất, và nó cho thấy vì sao đọc lại quan trọng hơn đọc thêm:
| Đọc ở lớp | Learner thấy gì | Tầng |
|---|---|---|
| Lớp 4-5 | Một câu chuyện về các con vật đuổi người nông dân đi rồi tự quản lý nông trại | 1 · Story |
| Lớp 8-9 | Các con lợn dần trở thành đúng thứ chúng từng chống lại | 2 → 4 |
| Lớp 11-12 | Một lập luận về cách quyền lực tự biện minh, và về việc ngôn ngữ bị sửa để che điều đó | 6 → 7 |
Cùng một cuốn sách, cùng số chữ. Cái đổi là learner.
Chọn sách theo tầng, không theo tuổi
| Learner đang ở tầng | Nên đọc gì | Vì sao |
|---|---|---|
| 1-2 · Story, Character | Ngụ ngôn, Pinocchio, Alice | Cốt truyện rõ, nhân vật dễ theo |
| 3-4 · Theme, Symbolism | Cô bé bán diêm, Chiếc lá cuối cùng, Nhà giả kim | Chủ đề và biểu tượng lộ thiên, dễ tập nhận ra |
| 5-6 · Perspective, Argument | Alice, Đôn Ki-hô-tê trích, Trại súc vật | Người kể có thiên vị, tác giả có ý đồ rõ |
| 7-8 · Society, Philosophy | Trại súc vật, Số phận con người, Hoàng tử bé, Ông già và biển cả | Đọc lại, và tranh luận được |
Lưu ý: Hoàng tử bé xuất hiện ở cả tầng thấp lẫn tầng cao, và đó chính là lý do nó đáng đọc nhiều lần. Trẻ lớp 3 đọc thấy một câu chuyện về cậu bé và bông hồng; người lớn đọc thấy một cuốn sách về mất mát và về việc thuần hoá nghĩa là gì.
Ba tác phẩm đáng đưa vào trước
Nếu chỉ thêm được ba cuốn nước ngoài vào chương trình hiện có, tôi chọn:
- Hoàng tử bé vì nó là cuốn duy nhất trong danh sách đọc lại được ở mọi lứa tuổi mà mỗi lần cho một kết quả khác.
- Trại súc vật vì nó là cách rẻ nhất để dạy tầng biểu tượng và tầng xã hội, và vì nó ngắn.
- Ông già và biển cả vì nó dạy một thứ mà không tác phẩm nào trong danh sách 20 có: một câu chuyện gần như không có sự kiện nào mà vẫn giữ được người đọc.
Liên quan
- Danh sách tác phẩm học sinh Việt Nam học, lớp 1 tới 12
- Nếu chỉ học 20 tác phẩm trong 12 năm
- Curriculum Tiếng Việt
Về số liệu
Số chữ là ước lượng dựa trên nguyên bản hoặc bản dịch tiếng Anh phổ biến, làm tròn. Số trang phụ thuộc khổ sách và cỡ chữ nên chỉ dùng để so tương đối. Tầng đọc được là đánh giá có chủ kiến của Nemo12, không phải phân loại chính thức của bất kỳ tổ chức nào.