Module 5.1 · Use AI safely (Đạo đức và an toàn AI)
Thuộc Package 5 · AI Ethics & Safety.
Tôi nói được vì sao một cách dùng AI là không ổn, thay vì chỉ thấy 'hình như sai sai'.
| Unit | 4 |
| Mastery level | 7 tới 12 |
| Lớp (VN) | 10 tới 9 |
Dạy module này theo kiểu IB
Dạy bằng ca thật gần đời learner (bài tập về nhà, ảnh bạn bè, nhóm chat), không bằng viễn cảnh robot: đạo đức xa thì không ai thấy mình trong đó.
Unit 1 · Privacy when using AI (Quyền riêng tư khi dùng AI)
Tôi sẽ làm được kể được loại thông tin không bao giờ đưa vào AI, và vì sao dữ liệu đã gửi khó rút lại.
Mastery level 7-9 · Lớp 7 · Responsibility (Trách nhiệm)
| Bậc | Learner làm được gì |
|---|---|
| Đang hình thành | Biết 'không nên chia sẻ thông tin cá nhân' như một câu khẩu hiệu |
| Đạt | Liệt kê đúng các loại không đưa (địa chỉ, ảnh người khác, chuyện riêng của bạn) và giải thích dữ liệu đi đâu |
| Vững | Bắt được chỗ rò rỉ kín: một tấm ảnh có bảng tên trường, một đoạn chat dán nguyên có tên thật |
Bằng chứng đạt. Đưa learner một prompt có ba chỗ rò rỉ thông tin; learner khoanh đủ và viết lại bản an toàn.
Hiểu lầm thường gặp. Coi khung chat AI như tin nhắn riêng tư giữa hai người.
Knowledge node. Quyền riêng tư khi dùng AI
Unit 2 · Bias in AI systems (Thiên lệch trong hệ thống AI)
Tôi sẽ làm được chỉ ra một ví dụ AI đối xử lệch giữa hai nhóm người, và truy được về dữ liệu huấn luyện.
Mastery level 9-11 · Lớp 9 · Fairness (Công bằng)
| Bậc | Learner làm được gì |
|---|---|
| Đang hình thành | Nghe kể về thiên lệch thì gật, không tự thấy được ca nào |
| Đạt | Chỉ ra được một ca lệch trong công cụ mình dùng, và nối được về dữ liệu huấn luyện |
| Vững | Đề xuất được một cách kiểm thiên lệch cho một hệ cụ thể: thử với ai, so cái gì |
Bằng chứng đạt. Learner chạy cùng một yêu cầu với hai nhóm đối tượng khác nhau, ghi lại chênh lệch và giải thích nguồn gốc.
Hiểu lầm thường gặp. Tin rằng máy móc thì tự động công bằng hơn con người.
Knowledge node. Thiên lệch trong hệ thống AI
Unit 3 · Academic integrity with AI (Liêm chính học thuật với AI)
Tôi sẽ làm được phân biệt dùng AI để học với dùng AI để nộp thay mình, và khai rõ phần AI làm.
Mastery level 9-12 · Lớp 9 · Integrity (Liêm chính)
| Bậc | Learner làm được gì |
|---|---|
| Đang hình thành | Biết 'không được nhờ AI làm hộ bài' như luật cấm |
| Đạt | Xếp đúng các ca xám (AI giải thích đề, AI sửa ngữ pháp, AI viết mở bài) vào được/không kèm lý do |
| Vững | Tự đặt và giữ được quy ước khai phần AI làm trong bài của mình, cả khi không ai bắt |
Bằng chứng đạt. Bài nộp của learner có mục 'AI đã giúp gì' viết cụ thể, và phần đó khớp với lịch sử hội thoại nếu đối chiếu.
Hiểu lầm thường gặp. Nghĩ không bị phát hiện nghĩa là không sao.
Knowledge node. Liêm chính học thuật với AI
Unit 4 · Deepfakes and fake content (Deepfake và nội dung giả)
Tôi sẽ làm được nhận diện dấu hiệu của ảnh và video giả, và biết phải làm gì khi gặp.
Mastery level 10-12 · Lớp 10 · Evidence (Bằng chứng)
| Bậc | Learner làm được gì |
|---|---|
| Đang hình thành | Biết deepfake tồn tại nhưng vẫn tin ảnh 'trông thật' |
| Đạt | Soi được các dấu hiệu quen (tay, chữ, bóng đổ, mép ghép) và tra ngược nguồn ảnh |
| Vững | Phản xạ đúng khi gặp nội dung giả về người thật: không chia sẻ, báo đúng chỗ, nói lại được với bạn vì sao |
Bằng chứng đạt. Cho một cặp ảnh thật-giả; learner chỉ đúng ảnh giả, nêu hai dấu hiệu, và nói bước tra ngược nguồn.
Hiểu lầm thường gặp. Tin vào mắt mình: 'có video là có thật'.
Knowledge node. Deepfake và nội dung giả