Module 5.4 · Independent inquiry (Tự nghiên cứu)
Thuộc Package 5 · Engage with Complex Texts. Module cuối cùng của cả môn, và là phần gần nhất với Extended Essay của IB.
…tự đặt một câu hỏi về văn học, tự đi tìm câu trả lời, và viết ra thứ người khác đọc được.
| Unit | 3 |
| Mastery level | 9 tới 12 |
| Lớp (VN) | 10 tới 12 |
| Key concept chính | Purpose (Mục đích) |
Đây là chỗ learner làm công việc học thuật thật: tự chọn đề tài, tự tìm tài liệu, tự lập luận, chịu phản biện. Rất ít chương trình phổ thông bắt học sinh làm việc này, và nó là thứ chuẩn bị tốt nhất cho bậc đại học.
Unit 1 · Choose your own question about a text (Tự đặt câu hỏi nghiên cứu)
Tôi sẽ làm được đặt một câu hỏi đủ hẹp để trả lời được, và đủ mở để đáng trả lời.
Mastery level 9-12 · Lớp 10-12 · Purpose (Mục đích) · Perspective (Điểm nhìn)
| Bậc | Learner làm được gì |
|---|---|
| Đang hình thành | Đặt câu hỏi quá rộng (giá trị của tác phẩm là gì) hoặc quá đóng (có đáp án tra được) |
| Đạt | Đặt câu hỏi hẹp, có thể tranh luận, trả lời được bằng văn bản |
| Vững | Tự chỉnh câu hỏi trong quá trình làm, khi phát hiện nó quá rộng hoặc quá hẹp |
Bằng chứng đạt. Câu hỏi của learner không tra được trên mạng nhưng vẫn trả lời được bằng chính tác phẩm.
Hiểu lầm thường gặp. Câu hỏi càng lớn càng đáng làm. Learner chọn đề tài khổng lồ rồi viết chung chung, trong khi một câu hỏi hẹp về một chi tiết cho phép đào sâu thật.
Knowledge node. Câu hỏi nghiên cứu · Phạm vi đề tài · Câu hỏi tranh luận được
Unit 2 · Find and weigh secondary sources (Tìm và cân nhắc tài liệu tham khảo)
Tôi sẽ làm được tìm ý kiến của người khác về tác phẩm, và đánh giá xem có nên tin không.
Mastery level 9-12 · Lớp 10-12 · Justification (Căn cứ) · Context (Ngữ cảnh)
| Bậc | Learner làm được gì |
|---|---|
| Đang hình thành | Chép lại ý kiến tìm được, coi như đó là kết luận đúng |
| Đạt | Ghi rõ nguồn; phân biệt ý của mình với ý của người khác |
| Vững | Đánh giá nguồn: ai viết, viết khi nào, có căn cứ gì, và không đồng ý được khi có lý do |
Bằng chứng đạt. Trong bài của learner có ít nhất một chỗ nêu ý kiến của người khác rồi phản biện lại nó bằng văn bản gốc.
Hiểu lầm thường gặp. Tài liệu tham khảo là thứ để dựa vào. Nhưng một bài nghiên cứu chỉ tổng hợp ý người khác thì chưa có đóng góp nào; giá trị nằm ở chỗ learner đứng ở đâu giữa các ý đó.
Knowledge node. Nguồn tham khảo · Trích dẫn và ghi nguồn · Đánh giá độ tin cậy · Đạo văn
Unit 3 · Write an extended essay (Viết bài nghiên cứu dài)
Tôi sẽ làm được viết một bài dài có cấu trúc, giữ được mạch lập luận từ đầu tới cuối.
Mastery level 10-12 · Lớp 11-12 · Structure (Cấu trúc) · Justification (Căn cứ)
| Bậc | Learner làm được gì |
|---|---|
| Đang hình thành | Viết dài nhưng rời rạc, các phần không nối vào câu hỏi chính |
| Đạt | Bài có mở, thân, kết; mỗi phần phục vụ câu hỏi nghiên cứu |
| Vững | Kết luận trả lời đúng câu hỏi đặt ra ở đầu, và thừa nhận giới hạn của bài |
Bằng chứng đạt. Người đọc theo được mạch từ câu hỏi tới kết luận, và kết luận không phải là tóm tắt lại thân bài.
Hiểu lầm thường gặp. Bài dài là bài công phu. Độ dài không thay thế được mạch, và bài 4000 chữ rời rạc kém hơn bài 2000 chữ chặt.
Knowledge node. Bài nghiên cứu · Cấu trúc luận văn · Kết luận · Giới hạn của nghiên cứu
Dạy module này theo kiểu IB
Concept-based. Khái niệm dẫn dắt là Purpose: một nghiên cứu tồn tại vì có người thật sự muốn biết câu trả lời.
Inquiry. Cả module này là inquiry, nên khuôn ở đây nói về nhịp làm việc:
Tuần 1 đọc kỹ, ghi mọi chỗ mình thấy lạ
Tuần 2 chọn MỘT chỗ lạ, biến nó thành câu hỏi
Tuần 3 tìm tài liệu, và sẵn sàng đổi câu hỏi nếu cần
Tuần 4-6 viết nháp, nhận góp ý, viết lạiBước tuần 1 quyết định chất lượng cả bài. Câu hỏi nghiên cứu tốt gần như luôn mọc ra từ một chỗ learner thấy lạ hoặc khó chịu khi đọc, không phải từ danh sách đề tài do thầy cô đưa.
Kết thúc môn học
Đây là module cuối của môn Tiếng Việt. Nhìn lại toàn bộ năm package, mạch của môn là một đường thẳng:
Decode giải mã được chữ
Comprehend nắm được văn bản nói gì
Interpret thấy được tác giả làm gì để tạo ra hiệu ứng
Compose tự tạo ra hiệu ứng đó cho người đọc của mình
Engage xây và bảo vệ được cách đọc của riêng mình