Module 2.4 · Ethics in biology (Đạo đức trong nghiên cứu sinh học)
Thuộc Package 2 · Investigate Living Things. Module không có tương ứng ở Vật lý hay Hoá học.
Tôi cân nhắc được điều tôi muốn biết với cái giá mà sinh vật hoặc con người phải trả để tôi biết được.
| Unit | 3 |
| Mastery level | 2 tới 12 |
| Lớp (VN) | 3 tới 12 |
| Key concept chính | Consequences (Hệ quả) · Communities (Cộng đồng) |
Trong Vật lý, đối tượng thí nghiệm không quan tâm ta làm gì với nó. Trong Sinh học thì có, và đó là lý do package này cần một module riêng.
Unit 1 · Care for living things (Chăm sóc đối tượng sống)
Tôi sẽ làm được chăm sóc sinh vật trong thí nghiệm của mình và trả chúng về đúng chỗ.
Mastery level 2-7 · Lớp 3-8 · Consequences (Hệ quả)
| Bậc | Learner làm được gì |
|---|---|
| Đang hình thành | Coi sinh vật thí nghiệm như dụng cụ |
| Đạt | Chăm sóc đúng cách trong suốt thí nghiệm và sau khi xong |
| Vững | Thiết kế sao cho giảm số cá thể phải dùng mà vẫn đủ kết luận |
Bằng chứng đạt. Learner trả sinh vật về môi trường ban đầu sau khi quan sát xong, và kiểm tra chúng còn sống khoẻ.
Hiểu lầm thường gặp. Sinh vật nhỏ thì không đáng bận tâm. Kích thước không phải tiêu chí; và thói quen hình thành từ con giun sẽ đi theo learner tới những đối tượng lớn hơn.
Knowledge node. Đạo đức với sinh vật · Bảo vệ mẫu vật sống · Giảm thiểu số lượng dùng
Unit 2 · What we may and may not do (Được làm gì, không được làm gì)
Tôi sẽ làm được nhận ra thí nghiệm nào vượt quá giới hạn được phép, dù nó cho kết quả tốt.
Mastery level 6-11 · Lớp 7-12 · Consequences (Hệ quả)
| Bậc | Learner làm được gì |
|---|---|
| Đang hình thành | Coi mọi thí nghiệm cho kiến thức mới đều đáng làm |
| Đạt | Nhận ra có những giới hạn không đánh đổi bằng kiến thức được |
| Vững | Cân được lợi ích kỳ vọng với cái giá phải trả, và nói rõ mình cân thế nào |
Bằng chứng đạt. Learner từ chối một thiết kế cho dữ liệu tốt hơn vì nó gây hại không cần thiết, và giải thích được lý do.
Hiểu lầm thường gặp. Nếu kết quả có ích cho nhiều người thì cách làm nào cũng chấp nhận được. Lịch sử y học có những chương rất tối vì đúng lối lập luận này, và các quy tắc đạo đức nghiên cứu hiện nay ra đời sau chúng.
Knowledge node. Giới hạn nghiên cứu · Cân nhắc lợi ích và tổn hại · Quy tắc đạo đức nghiên cứu
Unit 3 · Consent and privacy in human studies (Đồng thuận và riêng tư khi nghiên cứu trên người)
Tôi sẽ làm được xin phép đúng cách và bảo vệ thông tin riêng khi nghiên cứu có liên quan tới người.
Mastery level 9-12 · Lớp 10-12 · Consequences (Hệ quả) · Communities (Cộng đồng)
| Bậc | Learner làm được gì |
|---|---|
| Đang hình thành | Thu thập dữ liệu về bạn bè mà không hỏi |
| Đạt | Xin đồng thuận, nói rõ mục đích, cho phép rút lui |
| Vững | Ẩn danh dữ liệu và nghĩ trước việc dữ liệu có thể bị dùng vào việc khác |
Bằng chứng đạt. Trong một khảo sát ở lớp, learner ẩn danh dữ liệu và nói rõ ai sẽ được xem kết quả.
Hiểu lầm thường gặp. Bạn bè thì hỏi làm gì cho khách sáo. Chính vì quen biết mà người ta khó từ chối, nên việc xin phép rõ ràng lại càng quan trọng. Đây là cùng một nguyên tắc với dữ liệu người dùng ở Module 5.2 môn Tin học.
Knowledge node. Đồng thuận có hiểu biết · Ẩn danh dữ liệu · Quyền riêng tư · Rút lui khỏi nghiên cứu
Dạy module này theo kiểu IB
Concept-based. Khái niệm dẫn dắt là Consequences: mỗi thứ ta biết thêm đều có một cái giá, và ai trả cái giá đó là một câu hỏi phải đặt ra.
Inquiry. Khuôn ba thiết kế, chọn một:
Cùng một câu hỏi nghiên cứu, đưa BA thiết kế khác nhau:
A · dữ liệu tốt nhất, gây hại rõ rệt cho sinh vật
B · dữ liệu khá, gây hại nhẹ
C · dữ liệu yếu hơn, hoàn toàn không gây hại
↓
Mỗi nhóm chọn một và bảo vệ lựa chọn
↓
"Nếu đối tượng là chuột thì em chọn gì? Nếu là chó? Nếu là người?"
↓
"Vì sao câu trả lời của em ĐỔI khi đối tượng đổi?"Câu cuối là câu khó nhất và không có đáp án gọn. Nó buộc learner nói ra tiêu chí ngầm mà mình đang dùng để xếp hạng giá trị của các loài, và đó là một cuộc tự vấn hiếm khi xảy ra trong lớp học khoa học.
Kết thúc Package 2
Ask about living câu hỏi kiểm được trên vật sống
Control and compare nhóm đối chứng, ý tưởng đắt nhất của môn
How many is enough một cá thể không nói lên gì
Ethics cái giá của việc biết thêm