--- url: https://docs.nemo12.com/curriculum/van/decode/read-aloud.md description: >- Module 1.1 môn Văn (Decode): 6 unit đọc thành tiếng, từ ghép vần tới đọc trôi cả đoạn mà vẫn hiểu nghĩa. --- # Module 1.1 · Read aloud (Đọc thành tiếng) Thuộc [Package 1 · Decode & Build Vocabulary](/curriculum/van/decode/). Module sớm nhất của cả môn, và là module duy nhất gần như kết thúc hẳn sau lớp 3. | | | | --- | --- | | **Unit** | 3 | | **Mastery level** | 1 tới 4 | | **Lớp (VN)** | 1 tới 4 | | **Key concept chính** | Communication (Giao tiếp) | Mục tiêu của module này không phải đọc nhanh. Nó là đưa việc giải mã chữ xuống mức **tự động**, để trí nhớ làm việc của learner được rảnh cho việc hiểu. Learner còn phải đánh vần thì không còn chỗ trong đầu để nghĩ về nội dung. *** ## Unit 1 · Blend sounds into words (Ghép vần và đánh vần) > **Tôi sẽ làm được** ghép các âm lại thành tiếng, và tách một tiếng ra thành các âm. **Mastery level 1 · Lớp 1 · Structure (Cấu trúc)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Nhận mặt chữ cái, đọc được âm rời, nhưng ghép lại thì ngập ngừng | | **Đạt** | Ghép âm đầu với vần thành tiếng; đọc được tiếng mới chưa gặp bao giờ | | **Vững** | Tách ngược một tiếng ra thành các phần, và dùng được điều đó để viết đúng chính tả | **Bằng chứng đạt.** Learner đọc được một tiếng **chưa từng thấy** trong sách, ví dụ một tên riêng lạ. Đọc đúng tiếng đã học thuộc chưa chứng minh được gì. **Hiểu lầm thường gặp.** Đọc là nhớ mặt chữ của cả từ. Learner học thuộc hình dạng các từ quen và trông rất trôi chảy, cho tới khi gặp từ lạ thì đứng hẳn. Đây là lý do phải kiểm bằng từ mới, không kiểm bằng bài đã đọc nhiều lần. **Knowledge node.** Bảng chữ cái · Âm đầu và vần · Thanh điệu · Ghép tiếng · Chính tả cơ bản *** ## Unit 2 · Read a whole sentence smoothly (Đọc trơn cả câu) > **Tôi sẽ làm được** đọc hết một câu mà không dừng lại giữa chừng để đánh vần. **Mastery level 1-2 · Lớp 1-2 · Structure (Cấu trúc) · Communication (Giao tiếp)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Đọc từng tiếng rời, ngắt sau mỗi tiếng | | **Đạt** | Đọc liền cả câu, ngắt đúng chỗ có dấu phẩy và dấu chấm | | **Vững** | Đọc trôi cả đoạn, và **nhớ được** đoạn vừa đọc nói gì | **Bằng chứng đạt.** Sau khi đọc xong một đoạn ngắn, learner kể lại được đại ý. Đọc trôi mà không nhớ gì nghĩa là toàn bộ sức đang dồn vào việc giải mã. **Hiểu lầm thường gặp.** Đọc nhanh là đọc giỏi. Phụ huynh và learner đều dễ tin điều này vì tốc độ dễ thấy. Nhưng learner đọc rất nhanh mà không kể lại được thì đang ở mức **Đang hình thành**, không phải mức Vững. **Knowledge node.** Đọc trơn · Ngắt nghỉ theo dấu câu · Tốc độ đọc · Đọc hiểu đoạn ngắn *** ## Unit 3 · Read with the right intonation (Đọc đúng ngữ điệu) > **Tôi sẽ làm được** đọc một câu hỏi ra giọng hỏi, một câu cảm ra giọng cảm, và biết vì sao phải khác nhau. **Mastery level 2-4 · Lớp 2-4 · Communication (Giao tiếp)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Đọc đều đều một giọng cho mọi loại câu | | **Đạt** | Lên giọng ở câu hỏi, nhấn ở câu cảm, hạ giọng ở cuối câu kể | | **Vững** | Đọc lời thoại theo tính cách nhân vật, và giải thích được vì sao đọc như vậy | **Bằng chứng đạt.** Learner đọc một đoạn đối thoại và **đổi giọng** giữa các nhân vật mà không cần ai nhắc. **Hiểu lầm thường gặp.** Ngữ điệu là phần trang trí, đọc đúng chữ là đủ. Thực ra ngữ điệu là **bằng chứng của việc hiểu**: learner đọc đúng giọng một câu hỏi là learner đã nhận ra đó là câu hỏi. Đọc đều đều thường là dấu hiệu đang giải mã chứ chưa hiểu. **Knowledge node.** Dấu câu · Câu hỏi, câu kể, câu cảm · Lời dẫn và lời thoại · Đọc diễn cảm *** ## Dạy module này theo kiểu IB **Concept-based.** Khái niệm dẫn dắt là *Communication*: chữ viết là một cách ghi lại lời nói, nên đọc lên phải nghe ra được ý. **Inquiry.** Module này ít inquiry nhất của cả môn, và đó là chủ ý: giải mã chữ cần luyện lặp lại, không cần khám phá. Nhưng unit 3 thì inquiry rất hợp: ```text Đọc CÙNG một câu theo ba giọng khác nhau ↓ "Ba lần đọc có nghĩa giống nhau không?" ↓ Learner nhận ra giọng đổi thì nghĩa đổi ↓ Nối về dấu câu: dấu chấm hỏi đang nói với người đọc điều gì ``` Ví dụ dùng được ngay: đọc câu *"Con làm bài rồi."* theo giọng kể, giọng hỏi, và giọng ngạc nhiên. Cùng bảy chữ, ba tình huống hoàn toàn khác nhau. ## Unit 4 · Read the tones correctly (Đọc đúng dấu thanh) > **Tôi sẽ làm được** đọc đúng dấu thanh kể cả khi đọc nhanh, vì sai thanh là sai nghĩa. **Mastery level 2-4 · Lớp 1-4 · Meaning (Nghĩa)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Bỏ qua dấu thanh khi đọc nhanh nên đọc sai nghĩa | | **Đạt** | Đọc đúng sáu thanh, kể cả các cặp dễ lẫn | | **Vững** | Tự nghe ra mình đọc sai thanh và **sửa lại ngay giữa câu** | **Bằng chứng đạt.** Learner đọc một đoạn có nhiều từ khác nhau chỉ ở dấu thanh, và người nghe hiểu đúng hết. **Hiểu lầm thường gặp.** Đọc nhanh thì được phép lướt dấu. Trong tiếng Việt, dấu thanh **là một phần của từ** chứ không phải trang trí: đọc *mã* thành *ma* là đọc một từ khác hẳn. Đây là chỗ khác căn bản với các ngôn ngữ không thanh điệu. **Knowledge node.** Thanh điệu · Sáu thanh · Nghĩa thay đổi theo thanh *** ## Unit 5 · Pause at punctuation (Ngắt nghỉ theo dấu câu) > **Tôi sẽ làm được** ngắt nghỉ theo dấu câu, để người nghe hiểu được câu tôi đang đọc. **Mastery level 3-5 · Lớp 2-5 · Communication (Giao tiếp) · Structure (Cấu trúc)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Đọc một mạch không ngắt nên người nghe không hiểu | | **Đạt** | Ngắt ở dấu phẩy, nghỉ ở dấu chấm | | **Vững** | Ngắt cả ở chỗ **không có dấu nhưng cấu trúc câu đòi hỏi** | **Bằng chứng đạt.** Learner đọc to một câu dài và người nghe nhắc lại đúng ý mà không cần đọc lại. **Hiểu lầm thường gặp.** Ngắt nghỉ là để lấy hơi. Ngắt nghỉ **đánh dấu ranh giới ý** cho người nghe, nên nó theo cấu trúc câu chứ không theo dung lượng phổi. Đây là mặt nói của cùng một ý ở [Module 1.4 · Dấu phẩy tách ý](/curriculum/van/decode/spelling-and-punctuation). **Knowledge node.** Ngắt nghỉ · Dấu câu khi đọc · Ranh giới thành phần câu *** ## Unit 6 · Read a whole passage fluently (Đọc trôi chảy cả đoạn) > **Tôi sẽ làm được** đọc trôi cả đoạn, để đầu tôi còn chỗ trống mà hiểu nội dung. **Mastery level 3-5 · Lớp 2-5 · Function (Chức năng)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Đọc vấp nên toàn bộ chú ý dồn vào mặt chữ | | **Đạt** | Đọc trôi một đoạn và kể lại được nội dung | | **Vững** | Đọc trôi tới mức **vừa đọc vừa nghĩ về nội dung**, không chỉ nhớ lại sau khi đọc xong | **Bằng chứng đạt.** Learner đọc xong một đoạn và trả lời ngay được câu hỏi về nội dung, không cần đọc lại. **Hiểu lầm thường gặp.** Đọc trơn là mục tiêu cuối của việc học đọc. Đọc trơn là **điều kiện**, không phải mục tiêu: learner còn phải đánh vần thì không còn chỗ trong trí nhớ làm việc để hiểu câu vừa đọc. Đây đúng là cơ chế mà [Package 2 môn Toán](/curriculum/toan/compute/) gọi là thành thục. **Knowledge node.** Đọc trôi chảy · Trí nhớ làm việc · Tự động hoá việc giải mã chữ [Module 1.2 · Word meaning →](/curriculum/van/decode/word-meaning)