--- url: https://docs.nemo12.com/curriculum/toan/compute/explain-your-method.md description: >- Module Toán (Compute) 2.4: learner trình bày cách làm để người khác theo được, không chỉ đưa ra đáp án. --- # Module 2.4 · Explain your method (Nói ra cách mình làm) Thuộc [Package 2 · Compute Fluently](/curriculum/toan/compute/). Đây là chỗ Communication (Giao tiếp toán học) sống, thay vì thành một package thứ sáu. | | | | --- | --- | | **Unit** | 3 | | **Mastery level** | 1 tới 12 | | **Lớp (VN)** | 1 tới 12 | | **Key concept chính** | Communication (Giao tiếp) | *** ## Unit 1 · Retell the steps you took (Kể lại các bước vừa làm) > **Tôi sẽ làm được** kể lại bằng lời mình vừa làm gì, theo đúng thứ tự. **Mastery level 1-4 · Lớp 1-4 · Communication (Giao tiếp)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Nói được đáp án nhưng không nhớ mình đã làm gì để ra nó | | **Đạt** | Kể lại các bước theo thứ tự, dùng từ chỉ trình tự (trước hết, sau đó, cuối cùng) | | **Vững** | Kể lại và nói được **vì sao** chọn bước đó, không chỉ là làm gì | **Bằng chứng đạt.** Learner kể lại cách tính cho một bạn chưa làm bài đó, và bạn kia làm theo được. **Hiểu lầm thường gặp.** Ra đúng đáp án là xong việc. Learner tính nhẩm trong đầu rồi viết mỗi kết quả, nên khi sai không ai truy được sai ở đâu, kể cả chính em ấy. **Knowledge node.** Trình bày lời giải · Từ chỉ trình tự · Diễn đạt bằng lời *** ## Unit 2 · Write a solution others can read (Viết lời giải người khác đọc hiểu) > **Tôi sẽ làm được** viết lời giải đủ rõ để người chấm không phải đoán tôi đang nghĩ gì. **Mastery level 4-12 · Lớp 5-12 · Communication (Giao tiếp) · Logic (Lô-gic)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Viết một dãy phép tính rời, không có chữ nào | | **Đạt** | Có câu dẫn cho từng bước, ghi rõ đang tìm gì, kết luận rõ ràng | | **Vững** | Viết vừa đủ: không bỏ bước quan trọng, cũng không kể lể những bước hiển nhiên | **Bằng chứng đạt.** Một learner khác đọc lời giải và làm theo được mà không cần hỏi thêm câu nào. **Hiểu lầm thường gặp.** Viết càng dài càng được điểm cao. Learner chép lại mọi phép tính nháp, làm lời giải rối và che mất mạch chính. Cân bằng đúng là **đủ để người khác theo được**, không hơn. **Knowledge node.** Trình bày bài giải · Ký hiệu chuẩn · Kết luận · Lập luận theo bước *** ## Unit 3 · Compare two methods, same answer (So hai cách làm cùng ra một đáp án) > **Tôi sẽ làm được** nhìn hai cách giải khác nhau cùng ra một đáp án, và nói vì sao cả hai đều đúng. **Mastery level 3-12 · Lớp 4-12 · Equivalence (Tương đương) · Justification (Căn cứ)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Cho rằng cách khác cách mình là cách sai | | **Đạt** | Theo được cách giải của bạn và xác nhận nó đúng | | **Vững** | So được **chi phí** của hai cách: cách nào nhanh hơn, cách nào ít rủi ro sai hơn, cách nào dùng lại được cho bài khác | **Bằng chứng đạt.** Learner nói được câu dạng *"cách của bạn ngắn hơn nhưng dễ nhầm dấu, cách của em dài hơn mà chắc"*. **Hiểu lầm thường gặp.** Mỗi bài có đúng một cách giải, là cách thầy cô dạy. Đây là niềm tin cản trở trực tiếp [Package 5](/curriculum/toan/solve/): learner nào tin vậy sẽ không bao giờ tự thử cách của riêng mình. **Knowledge node.** Nhiều cách giải một bài · So sánh phương pháp · Tính chất giao hoán và kết hợp *** ## Dạy module này theo kiểu IB **Concept-based.** Khái niệm dẫn dắt là *Communication*: một lời giải chỉ hoàn chỉnh khi người khác đọc được. **Inquiry.** Khuôn gọn và hiệu quả: ```text Ba learner giải cùng một bài theo ba cách ↓ Dán ba lời giải lên, KHÔNG nói cách nào hay hơn ↓ "Cả ba ra cùng đáp án. Vậy cả ba đều đúng chứ?" ↓ "Nếu phải chọn một cách để dạy em lớp dưới, em chọn cách nào? Vì sao?" ``` Câu cuối buộc learner phải nghĩ về **người đọc**, không chỉ về đáp án, và đó là toàn bộ nội dung của module này. ## Unit 4 · Use the right mathematical words (Dùng đúng từ toán học) > **Tôi sẽ làm được** gọi đúng tên các khái niệm toán, để người nghe hiểu đúng ý tôi. **Mastery level 5-7 · Lớp 5-8 · Communication (Giao tiếp) · Logic (Lô-gic)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Dùng lẫn *ước* và *bội*, *nhân* và *thêm* | | **Đạt** | Dùng đúng thuật ngữ cho các khái niệm đã học | | **Vững** | Nhận ra khi **người khác dùng sai thuật ngữ**, và hỏi lại cho rõ | **Bằng chứng đạt.** Learner nghe bạn nói *"6 là ước của 3"* và sửa lại được, kèm giải thích ngắn. **Hiểu lầm thường gặp.** Nói sao cũng được miễn mình hiểu. Thuật ngữ toán học tồn tại vì các từ đời thường quá mơ hồ: *thêm* có thể là cộng hoặc nhân tuỳ ngữ cảnh. Dùng lẫn thuật ngữ làm learner **giải sai bài mà không nhận ra**, vì trong đầu em ấy đang giải một bài khác. **Knowledge node.** Thuật ngữ toán học · Ước và bội · Diễn đạt chính xác *** ## Unit 5 · Lay out a solution in thinking order (Trình bày lời giải theo dòng suy nghĩ) > **Tôi sẽ làm được** viết lời giải theo đúng mạch mình nghĩ, để người đọc đi lại được con đường đó. **Mastery level 7-9 · Lớp 7-10 · Communication (Giao tiếp) · Structure (Cấu trúc)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Viết một dãy phép tính không có chữ nào | | **Đạt** | Có câu dẫn cho mỗi bước: *gọi x là…*, *suy ra…*, *vậy…* | | **Vững** | Người đọc theo được **vì sao** mỗi bước xuất hiện, không chỉ theo được phép tính | **Bằng chứng đạt.** Một bạn cùng lớp đọc bài của learner và giải thích lại được cách làm mà không phải hỏi câu nào. **Hiểu lầm thường gặp.** Đáp án đúng là đủ, phần chữ chỉ để lấy điểm trình bày. Phần chữ chính là chỗ **kiểm tra được lập luận**; một dãy phép tính đúng nhưng không ai theo được thì cũng không ai phát hiện được lỗi trong đó, kể cả chính learner. **Knowledge node.** Trình bày lời giải · Lập luận từng bước · Ký hiệu và diễn giải [Module 2.6 · Mental and efficient computation (Tính nhẩm và tính nhanh) →](/curriculum/toan/compute/mental-and-efficient-computation)