---
url: https://docs.nemo12.com/curriculum/tin/build.md
description: >-
  Package 5 Tin học (Build & Judge): làm ra sản phẩm người khác dùng được và
  đánh giá tác động của nó, đo bằng thứ learner làm ra.
---

# Package 5 · Build & Judge (Làm sản phẩm và đánh giá)

Thuộc [Curriculum Computer Science](/curriculum/tin/). Package cuối, đo bằng thứ learner làm ra được.

| | |
| --- | --- |
| **Module** | 3 |
| **Unit** | 9 |
| **Mastery level** | 3 tới 12 |
| **Lớp (VN)** | 3 tới 12 |
| **Key concept chính** | Communities (Cộng đồng) · Consequences (Hệ quả) |

Khớp với **tiêu chí D của IB Design**. Đây cũng là package trả lời câu hỏi mà learner giỏi thuật toán hay hỏi nhất: *làm được nhiều bài rồi thì tiếp theo là gì*.

## Module trong package

| Module | Nội dung | Unit |
| --- | --- | --- |
| [5.1 · Make something real](/curriculum/tin/build/make-real) (Làm ra một thứ thật) | Từ bài tập sang sản phẩm có người dùng | 3 |
| [5.2 · Data and safety](/curriculum/tin/build/data-safety) (Dữ liệu và an toàn) | Dữ liệu người khác là trách nhiệm | 3 |
| [5.3 · Judge the impact](/curriculum/tin/build/judge-impact) (Đánh giá tác động) | Công nghệ không trung lập | 3 |

## Toàn bộ unit

| Unit | Mastery level (B21) | Lớp (VN) | Key concept |
| --- | --- | --- | --- |
| 5.1.1 Build a small thing end to end (Làm trọn vẹn một thứ nhỏ) | 3-8 | 3-9 | Development |
| 5.1.2 Someone else uses it (Có người khác dùng thử) | 6-11 | 7-12 | Communication · Communities |
| 5.1.3 Work with other people (Làm việc cùng người khác) | 8-12 | 9-12 | Communities |
| 5.2.1 Passwords and privacy (Mật khẩu và riêng tư) | 4-9 | 4-10 | Consequences |
| 5.2.2 Data about people (Dữ liệu về con người) | 8-12 | 9-12 | Consequences · Communities |
| 5.2.3 What could go wrong (Cái gì có thể hỏng) | 9-12 | 10-12 | Consequences |
| 5.3.1 Who benefits, who does not (Ai được lợi, ai không) | 8-12 | 9-12 | Communities |
| 5.3.2 What AI can and cannot do (AI làm được gì, không làm được gì) | 8-12 | 9-12 | Systems · Models |
| 5.3.3 Judge a real design decision (Đánh giá một quyết định thiết kế thật) | 10-12 | 11-12 | Consequences |

## Chỗ hay bị bỏ qua

Unit **5.1.2** là bước chuyển khó nhất của cả môn. Chương trình chạy đúng trên máy của learner với dữ liệu learner tự nghĩ ra là một chuyện; đưa cho một người khác dùng và xem họ bấm sai chỗ nào là một chuyện hoàn toàn khác. Người dùng thật luôn làm những việc mà người viết không hình dung nổi.

Unit **5.3.2** đáng chú ý riêng. Learner hôm nay lớn lên cùng công cụ AI, và hiểu lầm phổ biến nhất là coi chúng như nguồn tra cứu đúng. Chúng sinh ra văn bản có xác suất cao, không phải sự thật đã kiểm chứng, và biết được khác biệt đó quyết định learner dùng công cụ hay bị công cụ dùng.

Hồ sơ đáng lo nhất trong môn này: **mức 11 ở Package 2 và mức 3 ở Package 5**. Learner đó có huy chương thi thuật toán và chưa bao giờ làm ra thứ gì có người thứ hai sử dụng.

## Kết thúc môn học

```text
Decompose   chia bài lớn thành phần giải được
Design      nghĩ ra cách giải trước khi viết code
Implement   biến ý tưởng thành chương trình chạy được
Debug       tìm ra vì sao sai, có hệ thống
Build       làm ra thứ người khác dùng được
```

[Curriculum Computer Science →](/curriculum/tin/)