---
url: https://docs.nemo12.com/curriculum/genai/creating/credit-and-ownership.md
description: >-
  Module 3.3 GenAI: ghi công và quyền tác giả, nói thẳng phần nào do AI sinh,
  phần nào do mình quyết, và ghi chỗ người xem đọc được.
---

# Module 3.3 · Credit and ownership (Ghi công và quyền tác giả)

Thuộc [Package 3 · Create with AI](/curriculum/genai/creating/).

| | |
| --- | --- |
| **Unit** | 3 |
| **Mastery level** | 10 tới 12 |
| **Lớp (VN)** | 10 tới 12 |

## Dạy module này theo kiểu IB

Yêu cầu mọi sản phẩm nộp kèm một dòng ghi công AI; buổi sau đọc chéo các dòng ghi công và hỏi dòng nào nói thật, dòng nào nói cho xong.

## Unit 1 · Declare what AI did (Ghi rõ phần AI làm)

> **Tôi sẽ làm được** viết một dòng ghi công nêu đúng công cụ nào làm khâu nào trong sản phẩm của tôi.

**Mastery level 10-12 · Lớp 10 · Integrity (Trung thực)**

| Bậc | Learner làm được gì |
| --- | --- |
| **Đang hình thành** | Ghi chung chung "có dùng AI" hoặc không ghi gì |
| **Đạt** | Ghi rõ khâu nào AI làm, ví dụ dựng dàn ý và sinh ảnh nền, khâu nào mình tự làm |
| **Vững** | Ghi công đủ chi tiết để người khác lặp lại được quy trình, và tự lưu prompt gốc làm bằng chứng |

**Bằng chứng đạt.** Sản phẩm của learner có mục ghi công liệt kê từng khâu, và learner trưng được lịch sử hội thoại khớp mục đó.

**Hiểu lầm thường gặp.** Nghĩ đã sửa lại vài chỗ thì phần AI làm không cần khai nữa.

**Knowledge node.** Ghi rõ phần AI làm

***

## Unit 2 · Training data and other people's work (Chất liệu huấn luyện và công sức người khác)

> **Tôi sẽ làm được** giải thích vì sao đầu ra AI có thể lặp lại phong cách hoặc chất liệu của người khác, và xử lý sao cho không lấn.

**Mastery level 10-12 · Lớp 11 · Fairness (Công bằng)**

| Bậc | Learner làm được gì |
| --- | --- |
| **Đang hình thành** | Coi mọi thứ máy sinh ra là của mình vì máy không phải người |
| **Đạt** | Nói được đầu ra dựng trên tác phẩm có sẵn, nên bắt chước sát phong cách một tác giả đang sống là chuyện phải cân nhắc |
| **Vững** | Nhận ra đầu ra đang bám quá sát một nguồn cụ thể và tự đổi hướng, không cần ai nhắc |

**Bằng chứng đạt.** Learner chỉ ra trong sản phẩm của mình một chỗ từng bám sát phong cách một tác giả cụ thể và kể đã đổi thế nào.

**Hiểu lầm thường gặp.** Tưởng cứ do máy sinh ra thì đương nhiên không đụng tới quyền của ai.

**Knowledge node.** Chất liệu huấn luyện và công sức người khác

***

## Unit 3 · Honest work at school (Trung thực trong bài học đường)

> **Tôi sẽ làm được** phân biệt dùng AI hợp lệ và nộp bài AI làm hộ, theo đúng quy định của bài tập.

**Mastery level 11-12 · Lớp 12 · Integrity (Trung thực)**

| Bậc | Learner làm được gì |
| --- | --- |
| **Đang hình thành** | Đoán mò ranh giới, hoặc theo nguyên tắc "không ai biết là được" |
| **Đạt** | Đọc quy định của bài tập, hỏi lại khi mập mờ, và làm đúng mức được phép |
| **Vững** | Giải thích được vì sao ranh giới nằm ở chỗ đó theo mục tiêu học, không chỉ theo luật cấm |

**Bằng chứng đạt.** Với ba đề bài khác nhau, learner nêu đúng mức dùng AI được phép cho từng đề và lý do gắn với thứ đề bài muốn đo.

**Hiểu lầm thường gặp.** Nghĩ phát hiện được hay không mới là điều quyết định chuyện nên hay không nên.

**Knowledge node.** Trung thực trong bài học đường

***

[Package 4 · Build with AI →](/curriculum/genai/building/)