--- url: https://docs.nemo12.com/curriculum/ap/physics-1/rotation-torque.md description: >- Module 3.2 AP Physics 1: chuyển động quay và mô men lực, dùng cùng bộ công cụ như chuyển động thẳng và nói rõ chỗ hai bên khác nhau. --- # Module 3.2 · Rotation and torque (Chuyển động quay và mô men lực) Thuộc [Package 3 · AP Physics 1](/curriculum/ap/physics-1/). | | | | --- | --- | | **Unit** | 4 | | **Mastery level** | 10 tới 12 | | **Lớp (VN)** | 11 | | **Key concept chính** | Interaction (Tương tác) | ## Dạy module này theo kiểu IB Cho learner một cái cửa và một cái cờ lê thật: cùng một lực đặt ở ba chỗ khác nhau, learner đo và tự rút ra vì sao khoảng cách tới trục mới là thứ quyết định, chứ không phải độ lớn lực. ## Unit 1 · Torque and rotational equilibrium (Mô men lực và cân bằng quay) > **Tôi sẽ làm được** tính mô men lực quanh một trục tôi tự chọn và viết đủ hai điều kiện cân bằng cho một thanh chịu nhiều lực. **Mastery level 10-12 · Lớp 11 · Interaction (Tương tác)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Nhân lực với khoảng cách khi đề đã cho sẵn cánh tay đòn vuông góc | | **Đạt** | Tự dựng cánh tay đòn cho lực xiên, chọn trục để bớt một ẩn, viết đủ tổng lực bằng không và tổng mô men bằng không | | **Vững** | Giải cùng bài với hai lựa chọn trục khác nhau, ra cùng đáp số, và nói được vì sao đổi trục không đổi kết quả | **Bằng chứng đạt.** Bài thanh gác lên tường có dây treo xiên: learner tìm được lực căng dây và phản lực bản lề, kèm câu giải thích vì sao đặt trục ở bản lề. **Hiểu lầm thường gặp.** Lấy cả độ lớn lực xiên nhân khoảng cách, quên rằng chỉ thành phần vuông góc mới sinh mô men. **Knowledge node.** Mô men lực và cân bằng quay *** ## Unit 2 · Rotational kinematics and inertia (Động học quay và mô men quán tính) > **Tôi sẽ làm được** dịch một bài quay sang bộ đại lượng góc và chỉ ra mô men quán tính phụ thuộc vào chỗ đặt khối lượng. **Mastery level 10-12 · Lớp 11 · Representation (Biểu diễn)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Đổi được vòng trên giây sang radian trên giây khi có công thức trước mặt | | **Đạt** | Ghép đúng cặp tương ứng thẳng và quay, dùng mô men quán tính cho trước để tìm gia tốc góc từ tổng mô men lực | | **Vững** | Xếp hạng mô men quán tính của mấy vật cùng khối lượng chỉ bằng nhìn hình, và giải thích bằng khoảng cách khối lượng tới trục | **Bằng chứng đạt.** Cho hai đĩa cùng khối lượng khác cách phân bố: learner dự đoán đĩa nào quay nhanh hơn dưới cùng mô men lực, rồi kiểm bằng số. **Hiểu lầm thường gặp.** Coi mô men quán tính là một thuộc tính cố định của vật, không nhớ nó đổi theo trục quay. **Knowledge node.** Động học quay và mô men quán tính *** ## Unit 3 · Rotational energy and rolling (Năng lượng quay và vật lăn) > **Tôi sẽ làm được** cộng đủ hai phần động năng cho vật lăn không trượt và giải thích vì sao hình dạng quyết định vật nào xuống dốc trước. **Mastery level 11-12 · Lớp 11 · Conservation (Bảo toàn)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Viết được động năng tịnh tiến, quên phần động năng quay | | **Đạt** | Dùng bảo toàn năng lượng cho vật lăn từ đỉnh dốc, có ràng buộc vận tốc dài bằng bán kính nhân vận tốc góc | | **Vững** | Dự đoán đúng thứ tự về đích của vòng, đĩa, quả cầu đặc, và nói được vì sao khối lượng và bán kính không đổi thứ tự đó | **Bằng chứng đạt.** Thí nghiệm ba vật lăn cùng dốc: learner dự đoán thứ tự TRƯỚC khi thả, đúng, và bảo vệ bằng tỉ lệ năng lượng chia cho phần quay. **Hiểu lầm thường gặp.** Nghĩ vật nặng hơn thì lăn xuống nhanh hơn. **Knowledge node.** Năng lượng quay và vật lăn *** ## Unit 4 · Angular momentum conservation (Bảo toàn mô men động lượng) > **Tôi sẽ làm được** nhận ra khi nào mô men động lượng bảo toàn và dùng nó cho tình huống có vật dính vào hoặc co lại. **Mastery level 11-12 · Lớp 11 · Conservation (Bảo toàn)** | Bậc | Learner làm được gì | | --- | --- | | **Đang hình thành** | Áp công thức tích mô men quán tính với vận tốc góc khi đề nói rõ là bảo toàn | | **Đạt** | Tự kiểm điều kiện tổng mô men lực ngoài bằng không rồi mới áp bảo toàn, tính được vận tốc góc sau khi phân bố khối lượng đổi | | **Vững** | Giải thích được vì sao động năng quay TĂNG khi vận động viên thu tay lại dù mô men động lượng không đổi, và năng lượng đó từ đâu ra | **Bằng chứng đạt.** Bài đĩa quay có người đi vào tâm: learner tính vận tốc góc mới, tính động năng trước sau, và chỉ ra công của người là nguồn chênh lệch. **Hiểu lầm thường gặp.** Cho rằng bảo toàn mô men động lượng kéo theo bảo toàn động năng quay. **Knowledge node.** Bảo toàn mô men động lượng *** [Module 3.3 · Oscillations, fluids and lab reasoning →](/curriculum/ap/physics-1/oscillations-fluids)